الشيخ محمد حسن المظفر ( مترجم : سپهري )

مقدمة المترجم 25

دلائل الصدق لنهج الحق ( فارسي )

تتميم و تكميل تحقيق قاضى نور الله شهيد در سال ( 1019 ) در كتاب احقاق الحق است كه فاضل معاصر شيخ محمد حسن بن شيخ محمد بن عبد الله بن محمد بن احمد بن مظفر نجفى متولد 1301 ق . در نجف ، آن را در يك مجلَّد بزرگ تأليف كرده است . ابتداى آن چنين است : الحمد لله الذى تنزه . . . مقدمه اى داراى چند مطلب بر آن نوشته است . در مطلب سوّم مقدمه شرح حال بسيارى از راويان صحاح سته را آورده است . اينان افرادى هستند كه احاديثشان را دو يا چند تن از صاحبان صحاح سته در كتابهاى خود آورده‌اند . در شرح حال هر يك از آنان عين كلمات دو يا چند تن از دانشمندان اهل سنت را دربارهء صاحب شرح حال آورده است . اين سخنان چنان است كه بر عدم جواز عمل به روايات آنان حكم مىكند . پس از اين مقدمه ، ابتدا كلام علَّامه در نهج الحق را آورده و آنگاه گفتهء فضل بن روزبهان در ردّ كلام علَّامه را . سپس گفتهء فضل را حرف به حرف رد مىكند . در ربيع الاوّل 1350 از نگارش آن فراغت يافته است . مجلَّد اوّل آن در محرم 1369 ق . در تهران چاپ شده است . ( 1 ) از ويژگيهاى قلم مرحوم مظفر نزاهت ، پيراستگى ، دورى از هر گونه آلايش ، اتهام ناروا ، ناسزاگويى به ديگران و فرو رفتن در شبهات نادرست است . هر چه فضل به سبّ و ناسزا پناه برده ، مؤلف ما از آن دورى كرده با سعهء صدر و با دلايل قانع كننده و براهين روشن به دفع شبهات وى پرداخته عقايد شيعه را در هر زمينه اى با استناد به آيات و روايات آنگونه كه بايد اثبات كرده است . مرحوم مظفر به مصداق آيهء قرآن از كنار تعصب و ناسزاگويى ، بد دهنى و تندرويهاى ناشايست فضل ، كريمانه گذشته است و هرگز در مقام مقابلهء به مثل بر نيامده است . نهج الحق و كشف الصدق مشتمل بر هشت مسئله است به شرح زير : 1 - محسوسات اصل اعتقادات ؛ 2 - نظر ؛ 3 - صفات خداوند ؛ 4 - نبوت ؛ 5 - امامت ؛ 6 - معاد ؛ 7 - اصول فقه ؛ 8 - فقه . فضل بن روزبهان تمام كتاب را رد كرده است اما مؤلف ما در ردّ خود بر ابطال الباطل فضل به مطالب مربوط به اصول دين بسنده كرده و از ورود به مباحث اصول و فقه و فروع آن خوددارى كرده است . او خود در پايان جلد سوم مىگويد : در همين جا دست از نگارش بر مىداريم . چرا كه اساس ، اصول دين است . پس اگر خداى متعال خواننده اين كتاب را به پيروى از حق موفق گرداند ، همانا كه از بحث اصول فقه و فروع آن بىنياز خواهد بود و گرنه از جادهء هدايت به دور است . شايد اگر فرصتى به ما دست دهد كتاب را تمام كنيم .

--> ( 1 ) الذريعة ، ج 1 ، ص 251 ، شمارهء 1033 .